8.Sınıf 5.Ünite 1.Bölüm Makaralar Konu Anlatımı

Makaralar Konu Özeti

Günlük hayatta iş yapma kolaylığı sağlamak amacıyla kullanılan makara, palanga, kaldıraç, eğik düzlem, çıkrık, dişli çark, vida ve kasnak adı verilen araçlara genel olarak basit makineler denir.

Basit Makineler:

-Bir veya iki parçadan oluşup tek bir kuvvetin etkisiyle çalışır.

-İnsan gücü ile çalışırlar. Elektrik ya da başka enerji türleriyle çalışan makineler basit makine olarak kabul edilmezler.

-Bazıları uygulanan kuvvetin sadece yönünü değiştirirken bazıları da hem yönünü, hem büyüklüğünü değiştirir.

* Hiçbir basit makine işten kazanç sağlamaz: Basit makinelerde; giriş kuvvetinin yaptığı iş miktarı ile çıkış kuvvetinin yaptığı iş miktarı birbirine eşittir. Dolayısıyla işten kazanç yoktur.

* Basit makinelerin en önemli avantajı iş yapma kolaylığı sağlamasıdır: Bütün basit makineler; kuvvetin yönünü, büyüklüğünü veya doğrultusunu değiştirerek bir çıkış kuvveti oluşturur. Bu da basit makine kullanmadan çok zor yapılan hatta yapılamayan bir işin oldukça kolay yapılmasını sağlar.

* Bir basit makine sadece kuvvet ya da sadece yoldan kazanç sağlayabilir: Basit makineler işten kazanç sağlayamaz ancak kuvvet ya da yoldan kazanç sağlayabilirler. Ancak bu kazanç ikisinden aynı anda gerçekleşmez. Başka bir deyişle bir basit makine kuvvet ya da yolun birinden kazanç sağlıyorsa diğerinden de aynı oranda kaybettirir.

* Basit makineler fazladan enerji kazancı sağlamaz: Basit makineler fazladan enerji sağlamadığı gibi aksine bazı durumlarda sürtünmeden dolayı enerji kaybına da yol açarlar.

Makaralar

Cisimleri yükseğe kaldırmak için kullanılan, bir eksen etrafında serbestçe dönebilen, çevresinde bir ipin geçebilmesi için bir oluğu bulunan teker şeklindeki basit makinelere makara denir. Özelliklerine göre sabit makara ve hareketli makara olmak üzere iki çeşit makara vardır. Ayrıca en az bir sabit bir hareketli makaranın bir araya gelmesiyle oluşan sisteme de palanga (Bileşik Makara) adı verilir.

1. Sabit Makaralar

Sabit bir noktaya asılan ve dönerek cisimlerin hareket etmelerine kolaylık sağlayan makaralara sabit makara denir. Sabit makaralar ile yük taşırken makara sadece kendi ekseni etrafında döner.

Sabit Makaralar:
-Uygulanan kuvvetin yönünü değiştirirler.
-Yüke 1 m yol aldırabilmek için ipi de 1 m çekmek gerekir.
-Yükün ağırlığına (makara ağırlığı önemsiz ise) eşit büyüklükte kuvvet uygulamak gerekir. (Yük=P, Kuvvet=F ise F=P)
-Kuvvetten ve yoldan kazanç veya kayıp yoktur. Sadece uygulanan kuvvetin yönünü değiştirerek iş yapma kolaylığı sağlar.

2. Hareketli Makaralar

Yükle birlikte hareket eden makaralara hareketli makara denir. Bu tür makaralarda yük, çekilen yönde (aşağı veya yukarı doğru) makarayla birlikte hareket eder. Yani hareketli makara ve yük uygulanan kuvvet ile aynı yönde ve birlikte hareket eder.

Hareketli Makaralar:
-Uygulanan kuvvetin büyüklüğü (makara ağırlığı önemsiz ise) yükün ağırlığının yarısına eşittir. Yani yükün ağırlığı makaranın iki tarafındaki ipler arasında eşit olarak paylaşılır. Bu nedenle kuvvetten 2 kat kazanç vardır. (Yük=P, Kuvvet=F ise F=P/2)
-Yüke 1m yol aldırabilmek için ipi 2m çekmek gerekir. Yani yoldan 2 kat kayıp vardır.
Kuvvetten kazanç, yoldan kayıp olduğu için işten kazanç yoktur.

3. Palangalar

En az bir adet sabit makara ile en az bir adet hareketli makaradan ve bütün makaraların oluklarından geçen kesintisiz ipten oluşan makara sistemlerine palanga (bileşik makara sistemi) denir. Palanga ile hem uygulanan kuvvetin yönü değiştirilebilir hem de yükü kaldırmak için uygulanması gereken kuvvetin büyüklüğü azaltılabilir.

Palangalar:
-Yükün ağırlığı, yükü taşıyan ipler arasında eşit olarak paylaşılır. (Yük=P, Kuvvet=F ise F=Yük/İp Sayısı)
-Yüke aldırılacak olan yol ip sayısı oranında artar. Yani ip sayısı arttıkça ipin çekilmesi gereken miktar da artar. Bu nedenle yoldan kayıp vardır.
Kuvvetten kazanç, yoldan kayıp olduğu için işten kazanç yoktur.

İlgili Kazanımlar

  • F.8.5.1.1. Basit makinelerin sağladığı avantajları örnekler üzerinden açıklar.
  • F.8.5.1.2. Basit makinelerden yararlanarak günlük yaşamda iş kolaylığı sağlayacak bir düzenek tasarlar.

Google arama terimleri:

  • basit makineler konu anlatımı
  • 8.sınıf basit makineler konu anlatımı pdf
  • 8. sınıf basit makineler konu anlatımı tonguç
  • basit makineler çıkrık
  • basit makineler 8.sınıf test
  • basit makineler vida
  • basit makineler kaçıncı sınıf konusu
  • basit makineler nelerdir
  • 8.sınıf basit makineler konu anlatımı
  • 8.sınıf basit makineler konu anlatımı pdf
  • 8 sınıf basit makineler konu özeti pdf
  • 8 sınıf basit makineler konu anlatımı 2018 2019
  • 8.sınıf fen ve teknoloji konu özetleri indir
  • 8.sınıf basit makineler test