8.Sınıf 4.Ünite 4.Bölüm Asitler ve Bazlar Konu Anlatımı

Asitler ve Bazlar Konu Özeti

Sulu çözeltilerine H+ iyonu veren maddelere asit adı verilir. Örneğin, HCl bileşiği suya atıldığında H+ ve Cl- olarak iyonlarına ayrılır.

Sulu çözeltilerine OH- iyonu veren maddelere baz adı verilir. Bazlar suya atıldıklarında sudaki OH- iyonu sayısı artar.

Bilgi: Günlük hayatta karşılaştığımız maddeler asit ya da baz özelliğe sahip olabilirler. Fakat maddelerin belirli bir değerden sonra asidik ya da bazik özellikleri zarar verici derecede olabilir. Örneğin, limonun ya da ekşi elmanın asidik olup olmadığını tadarak anlayabiliriz. Ancak nitrik asit (kezzap) gibi bir maddenin asidik olup olmadığına tadarak veya dokunarak karar veremeyiz. Çünkü asitler ve bazlarda, asitlik-bazlık dereceleri vardır. Bu durumda etkisi büyük olan asit ya da bazlara kuvvetli, etkisi küçük olan asit ya da bazlara da zayıf asit/baz denebilir. Örneğin, yoğurtta bulunan laktik asit zayıf bir asit iken sülfürik asit (Zaç yağı) kuvvetli bir asittir.

Asitlerin ve bazların kuvvetli mi zayıf mı olduğunu anlamamızı sağlayan ve zayıflık/kuvvetlilik değerini gösteren yapıya pH cetveli ya da pH skalası denir.
pH cetveli, asidik ya da bazik bir maddeyle temas ettiğinde renk değiştiren bir yapıya sahiptir. pH cetvelinin üzerinde 0 ile 14 arasında değer bulur. Bir madde eğer asidik ise yani asitlik özelliği gösteriyorsa bu madde pH cetvelinde 0-7 arasında değer alırken, bazik özellik gösteriyorsa 7-14 arasında değer alır. Eğer pH cetveli 7 değerini gösteriyorsa maddenin nötr (yani ne asidik özellik gösterir ne de bazik) olduğu söylenebilir.

Yeni İçerik:  7.Sınıf 2.Ünite 1.Bölüm Hücre Konu Anlatımı

** Asidik özellik 0 (sıfır) ile 7 arasında değer aldığından, değeri 0’a yakın olan maddeler kuvvetli asit, değeri 7’ye yaklaşan maddeler ise zayıf asit olarak adlandırılırlar.

** Bazik özellik 7 ile 14 arasında değer aldığından, değeri 14’e yakın olan maddeler kuvvetli baz, değeri 7’ye yaklaşan maddeler ise zayıf baz olarak adlandırılırlar.

Asit Yağmurları

Atmosfere yayılan karbondioksit (CO2), azotdioksit (NO2) ve kükürtdioksit (SO2) gazlarının su damlacıkları ile tepkimeye girip yeryüzüne yağmur olarak inmesi olayına asit yağmurları denir. Asit yağmurları; insanlara, hayvanlara, bitki örtüsüne, tarihi yapı ve eserlere zarar vererek toprak verimliliğinin düşmesine neden olur.

İlgili Kazanımlar

  • F.8.4.4.1. Asit ve bazların genel özelliklerini ifade eder.
  • F.8.4.4.2. Asit ve bazlara günlük yaşamdan örnekler verir.
  • F.8.4.4.3. Günlük hayatta ulaşılabilecek malzemeleri asit-baz ayracı olarak kullanır.
  • F.8.4.4.4. Maddelerin asitlik ve bazlık durumlarına ilişkin pH değerlerini kullanarak çıkarımda bulunur.
  • F.8.4.4.5. Asit ve bazların çeşitli maddeler üzerindeki etkilerini gözlemler.
  • F.8.4.4.6. Asit ve bazların temizlik malzemesi olarak kullanılması esnasında oluşabilecek tehlikelerle ilgili gerekli tedbirleri alır.
  • F.8.4.4.7. Asit yağmurlarının önlenmesine yönelik çözüm önerileri sunar.