8.Sınıf 2.Ünite 4.Bölüm Adaptasyon Konu Anlatımı

Adaptasyon Konu Özeti

Canlıların belirli ortam koşullarında yaşama ve üreme şanslarını arttıran fiziksel yapılar, davranışlar gibi kalıtsal özelliklere sahip olmalarına adaptasyon (çevreye uyum) adı verilir.

Canlılar beslenme, avlanma, barınma, üreme ve düşmanlarından korunma gibi yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için adaptasyon gösterirler.

Aşağıda bazı canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için kazandıkları adaptasyon (çevreye uyum) örnekleri verilmiştir.

Deve kuşlarının çok hızlı koşabilmek için uzun ve güçlü bacaklara sahip olmaları.
Bukalemunların bulunduğu yere göre renk değiştirerek düşmanlarından korunması.
Nilüfer bitkilerinin geniş yapraklara sahip olması sayesinde yapısındaki fazla suyu dışarı atması.
Çitaların avlanmak için bulundukları ortamla aynı renge sahip olmaları.

Yaşamsal faaliyetler için gerekli olan besin, su, barınak, ışık gibi faktörler canlılar arasında rekabete sebep olur. Bu durumda güçlü olan canlılar başarılı olurken zayıf olan canlılar ise yok olurlar.

Yaşadıkları ortama iyi uyum sağlayan canlıların yaşamlarını devam ettirebilmeleri, uyum sağlayamayan canlıların ise elenmelerine doğal seçilim adı verilir. Örneğin, hızlı koşan tavşanlar avcı hayvanlardan kurtulurken daha yavaş koşan tavşanlar av olurlar.

Ortama uyum sağlayabilen canlılarda, aynı tür içerisinde çeşitlilikler görülür. Bu çeşitliliklere varyasyon adı verilir. Örneğin, insanlarda saç ve göz renklerinin farklı olması varyasyona örnek olarak verilebilir.

İlgili Kazanımlar

  • F.8.2.4.1. Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarını gözlem yaparak açıklar.