8.Sınıf 1.Ünite 2.Bölüm İklim ve Hava Hareketleri Konu Anlatımı

İklim ve Hava Hareketleri Konu Özeti

Günlük yaşantımızda havanın bulutlu, yağmurlu, karlı ya da güneşli olduğunu gözlemlemekteyiz. Televizyonda hangi hava olaylarının gerçekleşebileceğinin anlatıldığını ‘Hava Durumu’ programlarını izlemişsinizdir. Hava olayları, hava sıcaklığındaki değişimler sonucu oluşur. Bilim insanları hava olaylarını belirlemede pek çok gözlemden yararlanır.

Sıcaklığın yükselmesi ile hava moleküllerinin hareketi artar. Artan hareketle moleküller birbirinden uzaklaşır. Bu nedenle havadaki moleküllerin birbirine teması sonucu oluşan etki yani hava basıncı azalır. Hava basıncının düşük olduğu bu alana alçak basınç alanı denir. Sıcaklığın düşmesi hâlinde ise bu durumun tersi gerçekleşir. Hava basıncının yüksek olduğu alana yüksek basınç alanı denir.

Hava olayları günden güne ya da bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Bunun nedeni sıcaklık, nem ve hava basıncının farklı olmasıdır.

Nem, yeryüzündeki canlıların terlemesi ve suların buharlaşması ile havaya katılan su buharı miktarıdır. Sıcaklık arttıkça buharlaşma ve terleme artacağından nem de artar. Bu nedenle soğuk günlerde havanın nemi düşük, sıcak günlerde ise yüksektir.

Şimdi hava olaylarından bazıları olan rüzgâr, yağmur, dolu, sis, kar ve kırağıyı inceleyelim.

Rüzgâr
Yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru yatay yönde hareket eden hava akımına rüzgâr adı verilir. Yani rüzgârın oluşum nedeni havadaki basınç farkıdır. Tayfun, hortum, kasırga ve fırtına gibi farklı şiddette esen rüzgâr çeşitleri vardır.

Yağmur
Sıcak havanın etkisiyle yeryüzünde buharlaşan su, yükseklere doğru çıktıkça soğuk hava ile karşılaşarak yoğuşur ve küçük su damlacıkları hâlinde yeryüzüne tekrar iner. Bu olaya yağmur adı verilir.

Dolu
Su buharı bulutlardan yeryüzüne inerken soğuk havayla karşılaşınca bulutun üst katmanına doğru sürüklenir, katılaşır ve bir araya gelerek buz toplarını oluşturur. Bu hava olayına dolu denir.

Sis
Atmosferin yeryüzüne çok yakın kısımlarındaki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşan buluta sis adı verilir. Yükseklerdeki bulutlar havanın soğumasıyla oluşurken sis, soğuk olan yeryüzünün hemen üzerindeki havada bulunan su buharının yoğuşmasıyla meydana gelir.

Kar
Bulutlardaki su damlacıkları, soğuk havanın etkisiyle minik buz taneciklerine dönüşür. Bu buz tanecikleri birleşerek yeterli büyüklüğe ulaştığında kar taneleri şeklinde yeryüzüne iner.

Kırağı
Soğuk ilkbahar ve sonbahar gecelerinde havadaki su buharı yeryüzündeki toprak ve bitkiler üzerinde kristaller oluşturur. Bu hava olayına kırağı denir.

Meteoroloji
Atmosferde meydana gelen hava olaylarının oluşumunu, gelişimini ve değişimini nedenleri ile inceleyen, bu hava olaylarının canlılar ve Dünya açısından doğuracağı sonuçları araştıran bilim dalına meteoroloji denir. Bu alanda çalışan uzmanlara ise meteorolog adı verilir.

Meteorologlar bir yerde gün boyunca meydana gelen atmosferik değişimleri inceleyerek hava durumunu belirler ve tahminlerde bulunur. Bunun için farklı bölgelere kurulan istasyonlar ve uydulardan alınan bilgilerden yararlanılır.

İklim
Bir yerde uzun bir süre gözlemlenen sıcaklık, nem, hava basıncı, rüzgâr, yağış, yağış şekli gibi olayların ortalamasına iklim adı verilir. Bir yerin iklimi o yerin enlemine, yükseltisine, yer şekillerine, kalıcı kar durumuna ve denizlere olan uzaklığına bağlıdır. İklimi inceleyen bilim dalına iklim bilimi (klimatoloji) denir. Bu alanda çalışan uzmanlar ise iklim bilimci (klimatolog) olarak adlandırılır.

İlgili Kazanımlar

  • F.8.1.2.1. İklim ve hava olayları arasındaki farkı açıklar.
  • F.8.1.2.2. İklim biliminin (klimatoloji) bir bilim dalı olduğunu ve bu alanda çalışan uzmanlara iklim bilimci (klimatolog) adı verildiğini söyler.

Google arama terimleri:

  • 8.sınıf iklim ve hava hareketleri konu anlatımı
  • 8.sınıf iklim ve hava olayları konu özeti
  • iklim ve hava hareketleri test
  • 8.sınıf iklim ve hava olayları konu anlatımı pdf
  • iklim ve hava hareketleri 8.sınıf test
  • iklim ve hava olayları 8. sınıf test
  • 8.sınıf fen iklim ve hava hareketleri test
  • iklim ve hava hareketleri nedir