6.Sınıf 4.Ünite 1.Bölüm Maddenin Tanecikli Yapısı Konu Anlatımı

Maddenin Tanecikli Yapısı Konu Özeti

Kütlesi ve hacmi olan her şeye madde adı verilir. Maddeyi oluşturan ve maddenin özelliğini gösteren en küçük kısma ise maddenin taneciği (atom) denir.

Bütün maddeler taneciklerden meydana gelmiştir. Maddenin katı, sıvı veya gaz olmasına göre taneciklerin dizilişleri farklılık gösterir.

Madde taneciklerinin üç çeşit hareketi vardır. Bunlar titreşim, öteleme ve dönme hareketleridir.

1. Titreşim hareketi
Taneciklerin bulunduğu yerde sağa sola, aşağı yukarı ve öne arkaya doğru hareketine titreşim hareketi adı verilir. Maddenin katı, sıvı ve gaz hâllerinin tümü titreşim hareketi yapar.

2. Dönme hareketi
Madde taneciklerinin kendi ekseni etrafında hareket etmesi durumudur. Bu nedenle tanecikleri dönme hareketi yapabilen maddeler akışkan özelliğe sahiptir. Katı tanecikleri dönme hareketi yapmazken, sıvı ve gaz tanecikleri dönme hareketi yapar.

3. Öteleme hareketi (Yer değiştirme)
Taneciklerin birbiri üzerinde kayarak yer değiştirmesine öteleme hareketi denir. Sıvılar ve gazlar öteleme hareketi yaparken katı tanecikleri öteleme hareketi yapmaz.

Maddenin ısı alarak veya ısı vererek bir hâlden başka hâle geçmesine hâl değişimi denir.

Katı bir madde ısıtılmaya başladığında önce taneciklerinin hareketliliği artmaya ve ardından tanecikleri arasında boşluk oluşmaya başlar. Belirli bir süreden sonra madde sıvılaşır. Madde ısıtılmaya devam ettiğinde tanecik hareketliliği daha fazla artar. Hareketlilik arttıkça tanecikler arasındaki boşluk da artar. Belirli bir süre sonra tanecikler birbirinden bağımsız hareket eder. Bu durum maddenin gaz hâle geçtiğini gösterir.

Başlangıçta sadece titreşim hareketi yapan madde tanecikleri, sıvı ve ardından gaz hâle geçinde hem dönme hem de öteleme hareketi yapmaya başlar.

Buna göre, ısı alan madde taneciklerinin hareketlendiğini, maddede hâl değişimi gerçekleştikçe titreşim, dönme ve öteleme hareketleri yapma durumunun değiştiğini söyleyebiliriz.

İlgili Kazanımlar

  • F.6.4.1.1. Maddelerin; tanecikli, boşluklu ve hareketli yapıda olduğunu ifade eder.
  • F.6.4.1.2. Hâl değişimine bağlı olarak maddenin tanecikleri arasındaki boşluk ve taneciklerin hareketliliğinin değiştiğini deney yaparak karşılaştırır.

Google arama terimleri:

  • maddenin tanecikli yapısı nedir
  • maddenin tanecikli yapısı deney
  • maddenin tanecikli yapısı 7. sınıf
  • maddenin tanecikli yapısı 6. sınıf test
  • maddenin tanecikli yapısı 6. sınıf slayt
  • 6.sınıf maddenin tanecikli yapısı test pdf
  • 6.sınıf maddenin tanecikli yapısı çalışma kağıdı
  • maddenin tanecikli yapısı 6. sınıf tonguç akademi